diax
Agioi1

Ὅσιος Σάββας ὁ Ἡγιασμένος (5 Δεκεμβρίου)

OsiosSavas15 Ἅγιος Σάββας ὁ ἡγιασμένος ἐγεννήθη τό ἔτος 439 ἀπό εὐσεβεῖς καί πλουσίους γονεῖς εἰς τήν πόλιν Μουταλάσκην τῆς Καππαδοκίας. Ὁ πατήρ του, στρατιωτικός εἰς τό ἐπάγγελμα, ἠναγκάσθη νά μεταβῇ μετά τῆς συζύγου του Σοφίας, εἰς τήν Ἀλεξάνδρειαν διά ὑπηρεσιακούς λόγους, ἀναθέτοντας τήν ἀνατροφήν τοῦ μικροῦ Σάββα ὁ ὁποῖος ἦταν μόλις πέντε ἐτῶν εἰς τόν συγγενῆ του Ἑρμία. Μετά ἀπό λίγο χρονικό διάστημα, δυσαρεστηθείς ὁ Σάββας ἀπό τήν συμπεριφοράν τῆς συζύγου τοῦ θείου του καί ἀπό τήν ἐπακολουθήσασαν διαμάχην μεταξύ τῶν θείων του, Ἑρμίου καί Γρηγορίου, διά τήν ἀνατροφήν του καί τήν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῶν γονέων του, περιφρόνησε τόν κόσμο καί εἰς ἠλικίαν ὀκτώ ἐτῶν ἐνετάγη εἰς μοναστήριον πού ἔφερε τό ὄνομα Φλαβιαναί. Ἐκεῖ ἐπεδόθη εἰς τήν ἐκμάθησιν τοῦ ψαλτηρίου καί τῶν μοναχικῶν ὑποχρεώσεων καί ἀφ᾿ ἑτέρου εἰς τήν ἄσκησιν τῶν θεοειδῶν ἀρετῶν καί διέπρεψεν εἰς τήν ἐγκράτειαν τήν σωματικήν κακοπάθειαν, τήν ταπεινοφροσύνην καί τήν ὑπακοήν. Ἀνεδείχθη ἀνώτερος ὅλων τῶν συμμοναστῶν του, πάνω ἀπό 65 τόν ἀριθμόν. Θέλοντας ὁ Θεός νά προμηνύσῃ τήν ἁγιότητα εἰς τήν ὁποία θά ἔφθανε, τόν χαρίτωσε μέ ἀκράδαντον καί θαυματουργόν πίστιν. Κάποτε εἰσῆλθεν εἰς ἀναμμένον φοῦρνον, ἀφοῦ ὁπλίσθηκε μέ τό σημεῖον τοῦ Σταυροῦ ἔκβαλε, σῶος καί ἀβλαβής, τά ἐνδύματα τά ὁποῖα ὁ ἀρτοποιός εἶχε λησμονήσει.
Ἔχοντας συμπληρώσει εἰς τόν χῶρον τῶν Φλαβιανῶν δέκα ἔτη ἀγώνων, ἐζήτησε τήν εὐλογίαν τοῦ Ἡγουμένου, νά μεταβῇ ὁριστικῶς εἰς τήν Ἁγίαν Πόλιν τῆς Ἱερουσαλήμ, ἀφοῦ ἐπιθυμοῦσε νά ἀνεβαίνῃ διαρκῶς ἀπό δόξαν εἰς δόξαν, ἡσυχάζοντας εἰς τήν ἔρημο. Ὁ Ἡγούμενος τοῦ παρεῖχε τήν ἄδειαν ἔπειτα ἀπό θεϊκήν ὀπτασίαν, καί ἔτσι ὁ Σάββας, εἰς ἡλικία δεκαοκτώ ἐτῶν, ἔφθασεν εἰς τά Ἱεροσόλυμα καί φιλοξενήθηκε εἰς τήν Μονήν τοῦ Ἁγίου Πασσαρίωνος, ὅπου καί διέμεινε τόν χειμῶνα τοῦ ἔτους 456 πρός 457. Παρά τάς προτροπάς τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Ἐλπιδίου καί ἄλλων ἀδελφῶν νά παραμείνῃ μαζί τους, ὁ Σάββας εἶχε διαρκῶς εἰς τό μυαλό του νά συναριθμηθῇ μέ τούς ἀναχωρητάς, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦντο ὑπό τήν ἐποπτεία τοῦ θαυματουργοῦ Εὐθυμίου τοῦ Μεγάλου, δι᾿ αὐτό ἒλαβε τήν εὐλογίαν τοῦ Ἐλπιδίου καί πῆγε νά συναντήσῃ τόν Μέγαν Εὐθύμιο.
Ὁ Εὐθύμιος ἀρνήθηκε νά κρατήσῃ τόν Σάββαν εἰς τήν Λαύρα του, ἀντιθέτως τόν ἔστειλε εἰς τήν Μονήν τοῦ Ἀββᾶ Θεοκτίστου, λέγοντάς του νά φροντίζῃ τόν Σάββα, διότι αὐτός θά διέπρεπε εἰς τήν μοναστικήν ζωήν. Αὐτό τό ἔκανε ὁ Μέγας Εὐθύμιος, διά νά δώσῃ τό παράδειγμα στόν Σάββα νά μήν δέχεται νέους ἀγενείους, ὅταν θά ἵδρυε τήν δικήν του Λαύραν καί θά γινόταν νομοθέτης καί ἀρχηγός ὅλων τῶν ἀναχωρητῶν ἀπό τήν Παλαιστίνην. Ὁ νεαρός Σάββας ἐδέχθη τήν ὁδηγίαν τοῦ Μεγάλου Εὐθυμίου ὡς θέλημα Θεοῦ καί ὑπακούοντας τόν Ἀββᾶ Θεόκτιστο ἐνίσχυσε τούς προτέρους ἀγῶνας του μέ τήν νηστείαν, τήν ἀγρυπνίαν, τήν ταπεινοφροσύνην καί τήν ὑπακοήν προσθέτοντας τήν ἀγάπην καί τήν ἐπιτηδειότηταν εἰς τάς ἐκκλησιαστικάς ἀκολουθίας, τήν ἀποδοτικωτάτην διακονίαν καί ἐξυπηρέτησιν τῶν ὑπολοίπων μοναχῶν, γενικῶς δηλαδή τελείως ἄψογην διαγωγήν.
Εἰς τοιαύτην θαυμαστήν πολιτείαν διέμεινε ὁ Ἅγιος Σάββας δέκα ἔτη, μέχρι τόν θάνατον τοῦ Ἁγίου Θεοκτίστου καί ἀκόμα δύο, μέχρι τήν κοίμησιν τοῦ διαδόχου του Θεοκτίστου Μάριδος. Ἀπό τόν νέον Ἡγούμενον Λογγίνον, ὁ Ἅγιος ζήτησε νά τοῦ ἐπιτρέψῃ τήν ἡσυχαστικήν ζωήν ἔχοντας ὁ Λογγίνος εἰς τό μυαλό του τήν ὑψηλοτάτη ἀρετή τοῦ Σάββα, ἔχοντας λάβει καί τήν γνώμην τοῦ Μεγάλου Εὐθυμίου, τοῦ τήν ἐπέτρεψε. Ἀπό τότε καί διά πέντε ἔτη ὁ Ἅγιος Σάββας διέμενε τάς πέντε ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος νῆστις εἰς ἕνα σπήλαιον νότια τῆς Μονῆς, εἰς τό ὁποῖο προσευχόταν καί ἐργαζόταν καί μόνον τά Σάββατα καί τάς Κυριακάς ἐπέστρεφε στήν Μονήν, γιά νά μεταφέρῃ τά ἐργόχειρά του καί νά λάβῃ μέρος εἰς τάς κοινάς προσευχάς. Καθ᾿ ὅλην τήν διάρκειαν τῆς Τεσσαρακοστῆς, ὁ Ἅγιος Σάββας διέμενε μέ τόν Μέγαν Εὐθύμιον καί τόν μακάριον Δομετιανόν, μαθητήν ἐκείνου, εἰς τήν πανέρημον τοῦ Ῥουβᾶ, μεταξύ τοῦ Χειμάρρου τῶν Κέδρων καί τῆς Νεκρᾶς Θαλάσσης, μέ νηστείαν, ὀλιγοποσίαν, προσευχήν καί ἀγρυπνίαν. Τήν συνήθειαν αὐτήν διετήρησε ὁ Ἅγιος καί κατά τά μετέπειτα ἔτη. Στίς 20 Ἰανουαρίου τοῦ 473 ὁ μέγας πατήρ ἡμῶν Εὐθύμιος κοιμήθηκε ὁσιακῶς ἐν εἰρήνῃ.
Τότε ὁ Ἅγιος Σάββας, κατά τό τριακοστό πέμπτο ἔτος τῆς ἡλικίας του, δέν θέλησε νά ἐπιστρέψῃ στό Κοινόβιο, ἀλλά κατευθύνθηκε πρός τάς ἀνατολικάς ἐρήμους Ῥουβᾶ καί Κουτυλᾶ, τήν ἴδια περίοδον κατά τήν ὁποίαν ὁ Ἅγιος Γεράσιμος ὁ Ἰορδανίτης ἔλαμπε εἰς τήν ἔρημον τοῦ Ἰορδάνου. Εἰς τάς ἐρήμους αὐτάς συνεδέθη πνευματικῶς μέ τόν Ἅγιο Θεοδόσιον τόν Κοινοβιάρχην μέσῳ τοῦ μοναχοῦ Ἄνθου, ὅπου διέμεινεν ὁ Ἅγιος Σάββας τέσσερα ἔτη. Τότε κέρδισε τήν κατά τῶν δαιμόνων καί τῶν θηρίων πλήρην ἀφοβίαν, ἀλλά καί τόν σεβασμόν τῶν βαρβάρων, χάριν εἰς τήν πίστιν εἰς τόν Θεόν καί τήν ἀρετήν του.
Μετά ἀπό αὐτά προσετάχθη ἀπό ἄγγελον πάνω εἰς τό ὂρος τῆς Εὐδοκίας, μετώκησε εἰς τήν ἀνατολική πλευρά τοῦ χειμάρρου τῶν Κέδρων, εἰς τό σπήλαιον τό ὁποῖον ἕως σήμερα δείκνυται ὡς τό σπήλαιον τοῦ Ἁγίου Σάββα, ἔναντι τῆς Λαύρας. Πέντε χρόνια μετά ἢρχισαν νά συναθρίζονται κοντά του ἐρημίται καί ἀναχωρηταί, ἕως ἑβδομήκοντα τόν ἀριθμόν, ἄνδρες οὐράνιοι καί χαριτοφόροι, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν καί τήν πρώτην συνοδείαν τῆς Λαύρας τό ἔτος 483. Μετά τήν πρώτην ὀργάνωσιν τῆς Λαύρας καί τήν ἀνάβλυσιν ἁγιάσματος θαυματουργικῶς μετά ἀπό προσευχήν τοῦ Ἁγίου, ὁ Ἅγιος Σάββας εἶδε εἰς τήν δυτικήν ὄχθην, ἀπέναντι τοῦ σπηλαίου του, νά ὑψώνεται εἰς τόν οὐρανόν στύλος πύρινος. Ἀφοῦ ἐρεύνησε τόν τόπον τοῦ θαύματος τήν ἑπομένη μέρα, βρῆκε τό Θεόκτιστο σπήλαιον, τό ὁποῖο εἶχε κατάλληλην μορφήν γιά νά γίνῃ ναός. Αὐτόν κατέστησε κέντρο τῆς Λαύρας ὁ Ἅγιος Σάββας, ὀργανώνοντας καί τάς ὑπολοίπους ὑπηρεσίας. Ἡ συνοδεία του ἔφτανε τότε τούς ἑκατόν πεντήκοντα μοναχούς.
Θά ἦταν ὅμως ἀδύνατο νά μήν ἐνταθοῦν οἱ πειρασμοί καί τά σκάνδαλα τοῦ διαβόλου, ἐναντίον ἑνός τόσου θεϊκοῦ σχεδίου. Ὁ Ἅγιος Σάββας ὑπέστη τήν περιφρόνησιν καί τήν συκοφαντίαν ἐκ μέρους τῶν δικῶν του μοναχῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἀπό τόν Πατριάρχη Σαλλούστιον τήν ἀντικατάστασίν του εἰς τήν ἡγουμενία. Ὁ Πατριάρχης Σαλλούστιος ἀντί αὐτοῦ γνωρίζοντας τήν ἁγιότητα τοῦ Σάββα, τόν ἐχειροτόνησε πρεσβύτερον, καί ἀνακαίνισε τήν Θεόκτιστη Ἐκκλησία τήν δωδεκάτην Δεκεμβρίου τοῦ 491.
Ἡ ἐπί γῆς οὐράνια πολιτεία τοῦ Ἁγίου Σάββα συνεχιζόταν: ἡ προσέλευση μοναχῶν, καί ἰδιαιτέρως Ἀρμενίων, αὐξανόταν ὅπως ἐπίσης τά θαύματα καί ἡ ἄσκησις τοῦ Ἁγίου, ὁ ὁποῖος κατά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστήν ζοῦσε ὑπεράνθρωπα εἰς τήν πανέρημον ζωήν. Εἰς τήν Λαύρα προσῆλθε ὁ ὁσιώτατος Ἰωάννης, ἐπίσκοπος Κολωνίας, ὡς ἁπλός μοναχός, ὁ ὁποῖος ἀργότερα κατέστη περιβόητος διά τήν ἀρετήν του. Τό 492 ὁ Ἅγιος Σάββας ἦλθε στό φρούριο τοῦ Καστελλίου, εἰς τήν ἔρημο βορειοανατολικά τῆς Λαύρας καί, ἀφοῦ ἐξεδίωξε τούς δαίμονας οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχαν ἐκεῖ, οἰκοδόμησε κοινόβιον καί τοποθέτησε μοναστικήν ἀδελφότητα.
Μετά ἀπό λίγον καιρόν ὁ Πατριάρχης Σαλλούσιος ἀνέδειξε τόν μέν Σάββα ἄρχοντα καί νομοθέτην ὅλων τῶν ἀναχωρητῶν καί κελλιωτῶν, πού ὑπαγόταν εἰς τήν Ἁγία Πόλιν, τόν δέ Θεοδόσιον τόν Κοινοβιάρχην ἀρχηγόν καί ἀρχιμανδρίτην ὅλων τῶν κοινοβίων. Διά αὐτό ὁ Ἅγιος Σάββας ἔλεγε χαριέντως πρός τόν Ἅγιον Θεοδόσιον ὅτι ὁ ἴδιος ἦταν «ἡγούμενος ἡγουμένων», ἐνῶ ὁ Θεοδόσιος «ἡγούμενος παιδίων», δηλαδή ἀρχαρίων.
Τό ἔτος 494 ἤρχισαν καί αἱ ἐργασίαι ἀνοικοδομήσεως τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας τῆς Θεοτόκου, τῆς ὁποίας ἔγιναν ἀρκετά ἔτη ἀργότερα, τήν 1η Ἰουλίου τοῦ 501, διότι ὁ Θεόκτιστος Ναός καί ὁ μικρός εὐκτήριος οἶκος δέν ἐπαρκοῦσαν διά τάς λατρευτικάς ἀνάγκας τῆς Λαύρας.
Ὡστόσο οἱ μαθηταί, οἱ ὁποῖοι πρό ὀλίγων ἐτῶν εἶχαν κατηγορήσει τόν Ἅγιο, ἐστασίασαν καί πάλιν εἰς τέτοιον βαθμόν ὣστε νά ἀναγκασθῇ ὁ Ἅγιος Σάββας, καί νά μήν τούς ἐνοχλήσῃ περισσότερον, νά ἀποχωρήσῃ ἀπό τήν Λαύραν. Ἡ ἀπουσία του διήρκεσε πέντε ἔτη (503-508), κατά τά ὁποῖα συνέστησε δύο νέα κοινόβια εἰς τά Γάδαρα καί εἰς τήν Νικόπολιν, εἰς τόπους ὅπου προσήρχοντο πρός αὐτόν πιστοί, διά νά μονάσουν κοντά του. Τελικῶς ἡ ἀποκατάστασίς του εἰς τήν θέσιν τοῦ Ἡγουμένου εἶχε σάν ἀποτέλεσμα τήν φυγήν τῶν στασιαστῶν ἀπό τήν Μεγίστην καί τήν ἐγκαταβίωσίν των εἰς τήν Νέαν Λαύραν· καί ὅμως ὁ ἀνεξίκακος Ἅγιος καί ἐκεῖ τούς βοήθησε νά κτίσουν καί νά διοργανώσουν τήν Λαύρα των ἐγκαθιστώντας εἰς αὐτούς ἡγούμενον τόν ἁγιώτατον Ἰωάννη.
Τά ἑπόμενα ἔτη ὁ Ἅγιος ἐπεδόθη εἰς τήν καλλιέργεια τῶν πνευματικῶν του τέκνων. Συνέστησε μέχρι τήν στιγμήν τοῦ θανάτου του ἄλλας δύο Λαύρας, αὐτήν τοῦ Ἐπταστόμου (512) καί αὐτή τοῦ Ἱερεμίου (531) ἀλλά καί ἄλλα δύο κοινόβια, τό τοῦ Σπηλαίου (509) καί τό τοῦ Σχολαρίου (512). Τήν τελευταίαν εἰκοσαετία τῆς ζωῆς του ἐλάμπρυναν καί ἄλλαι θαυμασταί πράξεις αἱ ὁποῖαι εἶχαν τεράστια σημασία διά τήν ἐκκλησιαστικήν καί τήν παγκόσμιαν ἱστορίαν.
Ὑπό τήν πίεσιν τῶν μεθοδεύσεων τοῦ μονοφυσίτου αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491-518) καί τῶν πρωτοστατῶν τοῦ Μονοφυσιτισμοῦ «Ἀκεφάλων» Σευήρου, Φιλοξένου καί Σωτηρίχου αἱ Ὀρθόδοξοι Ἐκκλησίαι τῆς Ἀνατολῆς περιήρχοντο σταδιακῶς εἰς τά χέρια μονοφυσιτῶν ἐπισκόπων. Ὁ Ἅγιος Σάββας μετά ἀπό παρακίνησιν τοῦ Ὀρθοδόξου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων Ἠλία (494-516) μετέβη εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν τό 512 ὅπου κατόρθωσε μέ τήν φήμην καί τήν ἁγιότητά του νά πείσῃ τόν αὐτοκράτορα νά ἀναστείλῃ τήν ἐξορία τοῦ Ἠλία.
Ὅταν τό ἑπόμενο ἔτος ἡ ἐκτόπισις τοῦ Ὀρθοδόξου Πατριάρχου ἐτέθη ὑπό τοῦ αὐτοκράτορος εἰς ἐφαρμογή, ὁ Ἅγιος Σάββας συγκέντρωσε εἰς τά Ἱεροσόλυμα ὅλους τούς μοναχούς τῆς ἐρήμου, διά νά προφυλάξῃ τόν Ἠλία, καί ἀναθεμάτισε τούς αἱρετικούς ἀπεσταλμένους τοῦ αὐτοκράτορος. Παρόμοια κινητοποίησιν ἐφήρμοσε τρία ἔτη ἀργότερα, τό 516, διά νά στηρίξῃ εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν τόν νέον Πατριάρχην Ἱεροσολύμων, Ἰωάννην τόν Γ´ (516-524) βοηθούμενος ἀπό τόν Ἅγιον Θεοδόσιον τόν Κοινοβιάρχην. Ἡ κινητοποίησις αὐτή διεφύλαξε τήν Ἐκκλησίαν τῶν Ἱεροσολύμων εἰς τήν ὀρθήν πίστιν, τήν στίγμην κατά τήν ὁποίαν αἱ Ἐκκλησίαι Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας καί Ἀντιοχείας εἶχον περιέλθει εἰς μονοφυσίτας Πατριάρχας. Ὕστερα ἀπό λίγο ἡ Ὀρθοδοξία ἀποκατεστάθη πλήρως.
Ἡ δευτέρα μετάβασις τοῦ Ἁγίου Σάββα εἰς τήν βασιλεύουσα ἔλαβε χώρα περίπου εἴκοσι ἔτη μετά τήν πρώτην τό 530, ὅταν ὁ Ἅγιος ἦτο ἐνενήκοντα ἐτῶν. Ὁ Ἅγιος πέτυχε ἐκεῖ τήν ἀπαλλαγήν τῆς Παλαιστίνης ἀπό τά σκληρά μέτρα, τά ὁποῖα ὁ αὐτοκράτωρ Ἰουστινιανός ἤθελε νά ἐπιβάλῃ, συνεπείᾳ τῶν ταραχῶν, τάς ὁποίας εἶχε προκαλέσει ἡ ἐξέγερσις Σαμαρειτῶν καί Ἰουδαίων (529). Ὁ Ἅγιος παρότρυνε ἀκόμη τόν εὐσεβῆ βασιλέα, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀντιληφθεῖ ὁ ἴδιος μέ ὀπτασία τήν ἁγιότητα τοῦ Σάββα, νά προβῇ εἰς τήν δίωξιν τῶν αἱρέσεων τοῦ Ἀρείου, Νεστορίου καί Ὠριγένους καί εἰς τά κοινωφελῆ ἔργα εἰς τήν Παλαιστίνη, ἔναντι τῶν ὁποίων θά ἀπεκόμιζε ἐπέκτασιν τῆς αὐτοκρατορίας εἰς τήν Ἀφρικήν καί Ἰταλίαν. Πράγματι ἡ εὐλογία καί ἡ προφητεία αὐτή τοῦ Ἁγίου Σάββα ἐξεπληρώθη. Αἱ νίκαι τῶν στρατηγῶν Βελισσαρίου καί Ναρσή ἔφεραν καί πάλιν τά δυτικά τμήματα τῆς Αὐτοκρατορίας ὑπό τοῦ αὐτοκράτορος τῆς Πόλεως. Τοιαύτη ἦτο ἡ προφητική χάρις τοῦ Ἁγίου Σάββα. Πόσα ἐκ τῶν θαυμάτων τοῦ Ἁγίου μπορεῖ κάποιος νά διηγηθῇ καί ποιόν νά θαυμάσῃ πρῶτον!
Ἡ χάρις του ἔφτασε καί ἕως ὅτου νά λύσῃ μέ τήν προσευχήν του πενταετῆ ἀνομβρία στά Ἱεροσόλυμα, τήν ὁποία εἶχε προκαλέσει ἡ ἄδικος ἐκτόπισις τοῦ Πατριάρχου Ἠλιού καί ἡ ἐξ αἰτίας αὐτοῦ ὀργή Θεοῦ τό ἔτος 520.
Ὅμως ἡ ἐπιστροφή του ἀπό τήν Βασιλεύουσα σήμαινε καί τήν ἀρχήν τοῦ τέλους τῆς ἐπιγείου πολιτείας του. Ὁ Ὅσιος Σάββας ὁ Ἡγιασμένος ἀναπαύθηκε ἐκ τῶν κόπων του τήν 5ην Δεκεμβρίου τοῦ 532 μ.Χ. Εἶχε ζήσει εἰς τό Κοινόβιον τῶν Φλαβιανῶν δέκα ἔτη, ἕως τοῦ 18ου ἔτους τῆς ἡλικίας του, δεκαεπτά ἔτη εἰς τό κοινόβιο τοῦ Ἁγίου Θεοκτίστου εἰς τήν Παλαιστίνη καί πεντήκοντα ἐννέα ἔτη εἰς τήν ἔρημον καί στήν Μεγίστην Λαύραν.
Τό ἔτος 547 τό τίμιον λείψανόν του εὑρέθη ἐντός τοῦ μνήματος, σῶον καί ἀδιάλυτον, μεταφέρθηκε δέ εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν πολλούς αἰῶνας ἀργότερα καί ἀπό ἐκεῖ ἀπό τούς Σταυροφόρους εἰς τήν Βενετία τό 1204. Τό 1965 ἐπιστράφηκε ὁριστικῶς εἰς τή Μεγίστη Λαύρα.
Ἡ πρωτοφανής ἀπήχησις τῆς ζωῆς του στούς πιστούς εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τήν συγγραφήν τοῦ Βίου του ἀπό τόν Κύριλλο τόν Σκυθοπολίτη τό ἔτος 557. Ἐφ᾿ ὅσον κατά τούς ἀψευδεῖς λόγους τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τό ποιόν τῶν ἀνθρώπων γνωρίζεται ἀπό τούς καρπούς τῶν κόπων τους, η περαιτέρω πορεία τῆς Ἱερᾶς καί Μεγίστης Λαύρας τοῦ Ὁσίου Σάββα ἀποτελεῖ καρπόν τῆς θεϊκῆς ἀρετῆς τοῦ Ἁγίου καί ἀπόδειξις τῆς δόξης καί παρρησίας τῆς ὁποίας βρῆκε πλησίον τοῦ Θεοῦ, διά τῶν ὁποίων σώζει μέχρι σήμερα τό κυριώτερον μοναστικόν καθίδρυμα τῆς ἐρήμου τῆς Ἰουδαίας. Ἀληθινά προκαλοῦν τόν θαυμασμόν τά ἀπειράριθμα θαύματα τοῦ Ὁσίου ἀλλά καί ἡ ἀπήχησις τῆς μοναστικῆς ζωῆς τῆς Λαύρας του, ἡ ὁποία ἀποτέλεσε πρότυπο καί καθοριστικό παράγοντα εἰς τήν διαμόρφωσιν τῆς μοναστικῆς ζωῆς καί τῆς λατρευτικῆς τάξεως τῆς Ἐκκλησίας ἀνά τήν Οἰκουμένη, ἐκτός τῶν ὁποίων προσέφερε πλῆθος Ἁγίων ἀνδρῶν γνωστῶν καί ἀγνώστων, ἀνάμεσα εἰς τούς ὁποίους διαλάμπει ἰδιαιτέρως ὁ μέγιστος Θεολόγος τοῦ 8ου αἰῶνα ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
Ἡ τιμή τοῦ Ἁγίου Σάββα διαδόθηκε τάχιστα ἀπό τήν Ρώμη ἕως καί τήν Γεωργίαν τοῦ Καυκάσου. Οἱ διάδοχοί του εἰς τήν ἡγουμενία ἀνέδειξαν τήν Λαύραν προπύργιον τῆς Ὀρθοδοξίας εἰς τήν Παλαιστίνη κατά τοῦ Ὠριγενισμοῦ, Μονοθελητισμοῦ, Εἰκονομαχίας καί Παπισμοῦ μέ πανορθόδοξον ἐμβέλειαν. Μετά τούς μέσους χρόνους ἡ Λαύρα ἀνεδείχθη παιδευτήριον τῆς Ἁγιοταφιτικῆς Ἀδελφότητας, τά μέλη τῆς ὁποίας ἔπαιρναν ἀπό τήν Λαύραν προπαίδειαν τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί πεῖρα τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων. Ὅλα αὐτά ὀφείλονται εἰς τήν πρεσβείαν καί τό παράδειγμα τοῦ Ἁγίου Σάββα: «Λαμπρά τοῦ πεφωτισμένου πατρός ἡμῶν Σάββα τά θεῖα χαρίσματα· ἡ μέν γάρ πολιτεία ἔνδοξος, ὁ δέ βίος ἐνάρετος καί ἡ πίστις Ὀρθόδοξος. Καί τοῦτο μέν ἐκ μέρους ἤδη διά τῶν εἰρημένων ἀπεδείχθη».

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τῶν Ὁσίων ἀκρότης καί Ἀγγέλοις ἐφάμιλλος, ὡς ἡγιασμένος ἐδείχθης, ἐκ παιδός Σάββα Ὅσιε· οὐράνιον γάρ βίον ὑπελθών, πρός ἔνθεον ζωήν χειραγωγεῖς, διά λόγου τε καί πράξεως ἀληθοῦς, τούς πίστει ἐκβοῶντάς σοι· δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σέ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διά σοῦ, πᾶσιν ἰάματα.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Ὡς ἀπό βρέφους τῷ Θεῷ θυσία ἄμωμος
Προσενεχθεῖς δι’ ἀρετῆς, Σάββα μακάριε
Τῷ σέ πρίν γεννηθῆναι ἐπισταμένω
Ἐχρημάτισας Ὁσίων ἐγκαλλώπισμα
Πολιστής τε τῆς ἐρήμου ἀξιέπαινος·
Διό κράζω σοι, χαίροις Πάτερ ἀοίδιμε.

Μεγαλυνάριον.
Ὤφθης ὑποτύπωσις καί κανών, θεοφόρε Σάββα, ὡς τοῦ Πνεύματος θησαυρός, ὁσίων πατέρων, ῥυθμίζων καί ἰθύνων, πρός κλῆρον ἀφθαρσίας, τούς πειθομένους σοι.

Programma1

Nisteiodromio1
2 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία -Επιτρέπεται το ψάρι
 
3 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία- Επιτρέπεται το ψάρι
 
4 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία - Επιτρέπεται το λάδι
και ο οίνος
 
5 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία - Επιτρέπεται το ψάρι
 
6 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία- Επιτρέπεται το λάδι
και ο οίνος 
 
7 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία- Επιτρέπεται το ψάρι
 
8 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία  - Επιτρέπεται το ψάρι
 
 
 
AgiosPorfirios_9Το σπουδαίο είναι να μπούμε στην Εκκλησία. Να ενωθούμε με τους συνανθρώπους μας, με τις χαρές και τις λύπες όλων. Να τους νιώθουμε δικούς μας, να προσευχόμαστε για όλους, να πονάμε για την σωτηρία τους, να ξεχνάμε τους εαυτούς μας. Να κάνομε το παν γι' αυτούς, όπως ο Χριστός για μας. Μέσα στην Εκκλησία γινόμαστε ένα με κάθε δυστυχισμένο και πονεμένο κι αμαρτωλό. Κανείς δεν πρέπει να θέλει να σωθεί μόνος του, χωρίς να σωθούν και οι άλλοι. Είναι λάθος να προσεύχεται κανείς για τον εαυτό του, για να σωθεί ο ίδιος. Τους άλλους πρέπει να αγαπάμε και να προσευχόμαστε να μη χαθεί κανείς, να μπουν όλοι στην Εκκλησία. Αυτό έχει αξία. Και μ' αυτή την επιθυμία πρέπει να φύγει κανείς απ' τον κόσμο, για να πάει στο μοναστήρι ή στην έρημο.

Μέσα στην Εκκλησία, που έχει τα Μυστήρια που σώζουν, δεν υπάρχει απελπισία. Μπορεί να είμαστε πολύ αμαρτωλοί. Εξομολογούμαστε, όμως, μας διαβάζει ο παπάς κι έτσι συγχωρούμαστε και προχωρούμε προς την αθανασία, χωρίς καθόλου άγχος, χωρίς καθόλου φόβο.
Όποιος ζει τον Χριστό, γίνεται ένα μαζί Του, με την Εκκλησία Του. Ζει μια τρέλα! Η ζωή αυτή είναι διαφορετική απ' τη ζωή των ανθρώπων. Είναι χαρά, είναι φως, είναι αγαλλίαση, είναι ανάταση. Αυτή είναι η ζωή της Εκκλησίας, η ζωή του Ευαγγελίου, η Βασιλεία του Θεού. «Η Βασιλεία του Θεού εντός ημών εστίν» (Λουκ. 17,21). Έρχεται μέσα μας ο Χριστός κι εμείς είμαστε μέσα Του. Και συμβαίνει όπως μ' ένα κομμάτι σίδηρο που τοποθετημένος μες στη φωτιά γίνεται φωτιά και φως. έξω απ' τη φωτιά, πάλι σίδηρος σκοτεινός, σκοτάδι.

Όσοι κατηγορούν την Εκκλησία για τα λάθη των εκπροσώπων της, με σκοπό δήθεν να βοηθήσουν για την διόρθωση, κάνουν μεγάλο λάθος. Αυτοί δεν αγαπούν την Εκκλησία. Ούτε, βέβαια τον Χριστό. Τότε αγαπάμε την Εκκλησία, όταν με την προσευχή μας αγκαλιάζουμε κάθε μέλος της και κάνομε ό,τι κάνει ο Χριστός. Θυσιαζόμαστε, αγρυπνούμε, κάνομε το παν, όπως εκείνος, ο οποίος «τις λοιδορίες δεν τις ανταπέδιδε, και όταν έπασχε δεν απειλούσε» (Α' Πετρ. 2,23).
Να προσέχουμε και το τυπικό μέρος. Να ζούμε τα Μυστήρια, ιδιαίτερα το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας. Σ' αυτά βρίσκεται η Ορθοδοξία. Προσφέρεται ο Χριστός στην Εκκλησία με τα μυστήρια και κυρίως με την Θεία Κοινωνία.
Για πολλούς, όμως, η θρησκεία είναι ένας αγώνας, μία αγωνία κι ένα άγχος. Γι' αυτό πολλούς απ' τους «θρήσκους» τους θεωρούνε δυστυχισμένους, γιατί βλέπουνε σε τι χάλια βρίσκονται. Και πράγματι. Γιατί αν δεν καταλάβει κανείς το βάθος της θρησκείας και δεν την ζήσει, η θρησκεία καταντάει αρρώστεια και μάλιστα φοβερή. Τόσο φοβερή, που ο άνθρωπος χάνει τον έλεγχο των πράξεών του, γίνεται άβουλος κι ανίσχυρος, έχει αγωνία κι άγχος και φέρεται υπό κακού πνεύματος (δηλ. δαιμονικής ενέργειας). Κάνει μετάνοιες, κλαίει, φωνάζει, ταπεινώνεται τάχα, κι όλη αυτή η ταπείνωση είμαι μία σατανική ενέργεια. Ορισμένοι τέτοιοι άνθρωποι ζούνε τη θρησκεία σαν ένα είδος κολάσεως. Μέσα στην εκκλησία κάνουν μετάνοιες, σταυρούς, λένε, «είμαστε αμαρτωλοί, ανάξιοι», και μόλις βγούνε έξω, αρχίζουν να βλασφημάνε τα θεία, όταν κάποιος λίγο τους ενοχλήσει. Φαίνεται καθαρά ότι υπάρχει στο μέσον δαιμόνιο.
Στην πραγματικότητα, η χριστιανική θρησκεία μεταβάλλει τον άνθρωπο και τον θεραπεύει. Η κυριότερη, όμως, προϋπόθεση, για να αντιληφθεί και να διακρίνει ο άνθρωπος την αλήθεια, είναι η ταπείνωση. Ο εγωισμός σκοτίζει το νου του ανθρώπου, τον μπερδεύει, τον οδηγεί στην πλάνη, στην αίρεση. Είναι σπουδαίο να κατανοήσει ο άνθρωπος την αλήθεια.
Στις αιρέσεις πάνε όλοι οι μπερδεμένοι. Μπερδεμένα παιδιά μπερδεμένων γονέων.
Πολλές φορές ούτε ο κόπος, ούτε οι μετάνοιες, ούτε οι σταυροί προσελκύουν τη χάρη. Υπάρχουν μυστικά. Το ουσιαστικότερο είναι να φύγεις απ' τον τύπο και να πηγαίνεις στην ουσία. Ό,τι γίνεται, να γίνεται από αγάπη.
Το μεγάλο φάρμακο είναι να επιδοθεί κανείς στην λατρεία του Χριστού. Όλα θεραπεύονται. Όλα λειτουργούν κανονικά. Η αγάπη του Θεού όλα τα μεταβάλλει, τα μεταποιεί, τα αγιάζει, τα διορθώνει, τα αλλάζει, τα μεταστοιχειώνει.
Όταν δεν ζεις με τον Χριστό, ζεις μές στη μελαγχολία, στη θλίψη, στο άγχος, στη στενοχώρια. δεν ζεις σωστά. Τότε παρουσιάζονται πολλές ανωμαλίες και στον οργανισμό. Επηρεάζεται το σώμα, οι ενδοκρινείς αδένες, το συκώτι, η χολή, το πάγκρεας, το στομάχι. Σου λένε: «Για να είσαι υγιής, πάρε το πρωί το γάλα σου, το αυγουλάκι σου, το βουτυράκι σου με δυο-τρία παξιμάδια». Κι όμως, αν ζεις σωστά, αν αγαπήσεις τον Χριστό, μ' ένα πορτοκάλι κι ένα μήλο είσαι εντάξει. Το μεγάλο φάρμακο είναι να επιδοθεί κανείς στην λατρεία του Χριστού. Όλα θεραπεύονται. Όλα λειτουργούν κανονικά. Η αγάπη του Θεού όλα τα μεταβάλλει, τα μεταποιεί, τα αγιάζει, τα διορθώνει, τα αλλάζει, τα μεταστοιχειώνει.
Ο έρωτας προς τον Χριστό είναι κάτι άλλο. Δεν έχει τέλος, δεν έχει χορτασμό. Δίνει ζωή, δίνει σθένος, δίνει υγεία, δίνει, δίνει, δίνει... Κι όσο δίνει, τόσο πιο πολύ ο άνθρωπος θέλει να ερωτεύεται. Ενώ ο ανθρώπινος έρωτας μπορεί να φθείρει τον άνθρωπο, να τον τρελάνει. Όταν αγαπήσομε τον Χριστό, όλες οι άλλες αγάπες υποχωρούν. Οι άλλες αγάπες έχουν κορεσμό.. Η αγάπη του Χριστού δεν έχει κορεσμό. Η σαρκική αγάπη έχει κορεσμό. Μετά μπορεί ν' αρχίσει η ζήλια, η γκρίνια, μέχρι κι ο φόνος. Μπορεί να μεταβληθεί σε μίσος. Η εν Χριστώ αγάπη δεν αλλοιώνεται. Η κοσμική αγάπη λίγο διατηρείται και σιγά σιγά σβήνει, ενώ η θεία αγάπη ολοένα μεγαλώνει και βαθαίνει. Κάθε άλλος έρωτας μπορεί να φέρει τον άνθρωπο σε απελπισία. Ο θείος έρως, όμως, μας ανεβάζει στη σφαίρα του Θεού, μας χαρίζει γαλήνη, χαρά, πληρότητα. Οι άλλες ηδονές κουράζουν, ενώ αυτή διαρκώς δεν χορταίνεται. Είναι μία ηδονή ακόρεστος, που δεν την βαριέται κανείς ποτέ. Είναι το άκρον αγαθόν.
Όταν αγαπάς τον Χριστό, παρόλες τις αδυναμίες και τη συναίσθηση που έχεις γι' αυτές έχεις τη βεβαιότητα ότι ξεπέρασες τον θάνατο, γιατί βρίσκεσαι στην κοινωνία της αγάπης του Χριστού. Είναι φίλος μας. Το βεβαιώνει ο ίδιος, όταν λέει: «Εσείς είστε φίλοι μου ...» (Ιω. 15,14).

Τον Χριστό να τον αισθανόμαστε σαν φίλο μας. Σαν φίλο να τον ατενίζομε και να τον πλησιάζομε. Πέφτομε; Αμαρτάνομε; Με οικειότητα, με αγάπη κι εμπιστοσύνη να τρέχομε κοντά του. όχι με φόβο ότι θα μας τιμωρήσει αλλά με θάρρος, που θα μας το δίδει η αίσθηση του φίλου. Να του πούμε: «Κύριε, το έκανα, έπεσα, συγχώρεσέ με». Αλλά συγχρόνως να αισθανόμαστε ότι μας αγαπάει, ότι μας δέχεται τρυφερά, με αγάπη και μας συγχωρεί. Να μη μας χωρίζει απ' τον Χριστό η αμαρτία. Όταν πιστεύουμε ότι μας αγαπάει και τον αγαπάμε, δεν θα αισθανόμαστε ξένοι και χωρισμένοι απ' Αυτόν, ούτε όταν αμαρτάνουμε. Έχουμε εξασφαλίσει την αγάπη Του κι όπως και να φερθούμε, ξέρομε ότι μας αγαπάει.
Το Ευαγγέλιο, βέβαια, λέει με συμβολικές λέξεις για τον άδικο ότι θα βρεθεί εκεί, όπου υπάρχει «ο τριγμός και ο βρυγμός των οδόντων», διότι μακράν του Θεού έτσι είναι. Και από τους νηπτικούς Πατέρες της Εκκλησίας πολλοί ομιλούν για φόβο θανάτου και κολάσεως. Λένε: «Έχε μνήμη θανάτου πάντοτε». Αυτές οι λέξεις, αν τις εξετάσομε βαθιά, δημιουργούν τον φόβο της κολάσεως. Ο άνθρωπος προσπαθώντας ν' αποφύγει την αμαρτία, κάνει αυτές τις σκέψεις, για να κυριευθεί η ψυχή του απ' το φόβο του θανάτου, της κολάσεως και του διαβόλου.
AgiosPorfirios_10Όλα έχουν τη σημασία τους, το χρόνο και την περίστασή τους. Η έννοια του φόβου είναι καλή για τα πρώτα στάδια. Είναι για τους αρχάριους, γι' αυτούς που ζει μέσα τους ο παλαιός άνθρωπος. Ο άνθρωπος ο αρχάριος, που δεν έχει ακόμη λεπτυνθεί, συγκρατείται απ' το κακό με το φόβο. Και ο φόβος είναι απαραίτητος, εφόσον είμαστε υλικοί και χαμερπείς. Αλλ' αυτό είναι ένα στάδιο, ένας χαμηλός βαθμός σχέσεως με το θείον. Το πάμε στη συναλλαγή, προκειμένου να κερδίσομε τον Παράδεισο ή να γλιτώσομε την κόλαση. Αυτό, αν το καλοεξετάσομε, δείχνει κάποια ιδιοτέλεια, κάποιο συμφέρον. Εμένα δε μου αρέσει αυτός ο τρόπος. Όταν ο άνθρωπος προχωρήσει και μπει στην αγάπη του Θεού, τι του χρειάζεται ο φόβος; Ό,τι κάνει, το κάνει από αγάπη κι έχει πολύ μεγαλύτερη αξία αυτό. Το να γίνει καλός κάποιος από φόβο στον Θεό κι όχι από αγάπη δεν έχει τόση αξία.
Όποιος θέλει να γίνει χριστιανός, πρέπει πρώτα να γίνει ποιητής. Αν στραπατσαρισθεί η ψυχή και γίνει ανάξια της αγάπης του Χριστού, διακόπτει ο Χριστός τις σχέσεις, διότι ο Χριστός «χοντρές» ψυχές δεν θέλει κοντά Του.
Κανείς να μη σας βλέπει, κανείς να μην καταλαβαίνει τις κινήσεις της λατρείας σας προς το θείον. Όλ' αυτά κρυφά, μυστικά, σαν τους ασκητές. Θυμάστε που σας έχω πει για τ' αηδονάκι; Μες στο δάσος κελαϊδάει. Στη σιγή. Να πει πως κάποιος τ' ακούει, πως κάποιος το επαινεί; Πόσο ωραίο κελάηδημα στην ερημιά! Έχετε δει πως φουσκώνει ο λάρυγγάς του; Έτσι γίνεται και μ' αυτόν που ερωτεύεται τον Χριστό. Άμα αγαπάει, «φουσκώνει ο λάρυγγας, παθαίνει, μαλλιάζει η γλώσσα». Πιάνει μια σπηλιά, ένα λαγκάδι και ζει τον Θεό μυστικά, «στεναγμοίς αλαλήτοις».
Περιφρονήστε τα πάθη, μην ασχολείσθε με τον διάβολο. Στραφείτε στον Χριστό.
Η θεία χάρις μας διδάσκει το δικό μας χρέος. Για να την προσελκύσουμε, θέλει αγάπη, λαχτάρα. Η χάρις του Θεού θέλει θείο έρωτα. Η αγάπη αρκεί, για να μας φέρει σε κατάλληλη «φόρμα» για προσευχή. Μόνος Του θα έλθει ο Χριστός και θα εγκύψει στην ψυχή μας, αρκεί να βρει ορισμένα πραγματάκια που να Τον ευχαριστούν, αγαθή προαίρεση, ταπείνωση και αγάπη. Χωρίς αυτά δεν μπορούμε να πούμε «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με»
Ο παραμικρός γογγυσμός κατά του πλησίον επηρεάζει την ψυχή σας και δεν μπορείτε να προσευχηθείτε. Το Πνεύμα το Άγιον, όταν βρίσκει έτσι την ψυχή, δεν τολμάει να πλησιάσει.
Να ζητάμε να γίνει το θέλημα του Θεού. αυτό είναι το πιο συμφέρον, το πιο ασφαλές για μας και για όσους προσευχόμαστε. Ο Χριστός θα μας τα δώσει όλα πλούσια. Όταν υπάρχει έστω και λίγος εγωισμός, δεν γίνεται τίποτα.
Όταν ο Θεός δεν μας δίδει κάτι που επίμονα ζητάμε, έχει το λόγο Του. Έχει κι ο Θεός τα «μυστικά» Του.
Αν δεν κάνετε υπακοή (σε ιερέα-πνευματικό) και δεν έχετε ταπείνωση, η ευχή (δηλ. το Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με) δεν έρχεται και υπάρχει και φόβος πλάνης.
Να μην γίνεται η ευχή (το Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με) αγγαρεία. Η πίεση μπορεί να φέρει μια αντίδραση μέσα μας, να κάνει κακό. Έχουν αρρωστήσει πολλοί με την ευχή, γιατί την έκαναν με πίεση. Και γίνεται, βέβαια, κι όταν το κάνεις αγγαρεία, αλλά δεν είναι υγιές.
Δεν είναι ανάγκη να συγκεντρωθείτε ιδιαίτερα για να πείτε την ευχή. Δεν χρειάζεται καμιά προσπάθεια όταν έχεις θείο έρωτα. Όπου βρίσκεσθε, σε σκαμνί, σε καρέκλα, σε αυτοκίνητο, παντού, στον δρόμο, στο σχολείο, στο γραφείο, στη δουλειά μπορείτε να λέτε την ευχή, το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», απαλά, χωρίς πίεση, χωρίς σφίξιμο.
Σημασία στην προσευχή έχει όχι η χρονική διάρκεια αλλά η ένταση. Να προσεύχεσθε έστω και πέντε λεπτά, αλλά δοσμένα στον Θεό με αγάπη και λαχτάρα. Μπορεί ένας μια ολόκληρη νύχτα να προσεύχεται κι αυτή η προσευχή των πέντε λεπτών να είναι ανώτερη. Μυστήριο είναι αυτό βέβαια, αλλά έτσι είναι.
Ο άνθρωπος του Χριστού όλα τα κάνει προσευχή. Και τη δυσκολία και τη θλίψη, τις κάνει προσευχή. Ό,τι και να του τύχει αμέσως αρχίζει: «Κύριε Ιησού Χριστέ ...». Η προσευχή ωφελεί σε όλα, και στα πιο απλά. Για παράδειγμα, πάσχεις από αυπνία. Να μη σκέπτεσαι τον ύπνο. Να σηκώνεσαι, να βγαίνεις έξω και να έρχεσαι πάλι μέσα στο δωμάτιο, να πέφτεις στο κρεβάτι σαν για πρώτη φορά, χωρίς να σκέπτεσαι αν θα κοιμηθείς ή όχι. Να συγκεντρώνεσαι, να λες τη δοξολογία και μετά τρεις φορές το «Κύριε Ιησού Χριστέ ...» κι έτσι θα έρχεται ο ύπνος.
Δεν γίνεσθε άγιοι κυνηγώντας το κακό. Αφήστε το κακό. Να κοιτάζετε προς τον Χριστό κι Αυτός θα σας σώσει. Αντί να στέκεσθε έξω από την πόρτα και να διώχνετε τον εχθρό, περιφρονήστε τον. Έρχεται από δω το κακό; Δοθείτε με τρόπο απαλό από εκεί. Δηλαδή έρχεται να σας προσβάλει το κακό, δώστε εσείς την εσωτερική σας δύναμη στο καλό, στον Χριστό. Παρακαλέστε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Ξέρει εκείνος πώς να σας ελεήσει, με τι τρόπο. Κι όταν γεμίζετε απ' το καλό, δεν στρέφεσθε πια προς το κακό. Γίνεσθε μόνοι σας, με τη χάρη του Θεού, καλοί. Που να βρει τόπο τότε το κακό; Εξαφανίζεται!
Σας πιάνει φοβία κι απογοήτευση; Στραφείτε στον Χριστό. Αγαπήστε τον απλά, ταπεινά, χωρίς απαίτηση και θα σας απαλλάξει ο Ίδιος.
Να μη διαλέγετε αρνητικούς τρόπους για τη διόρθωσή σας. Δεν χρειάζεται ούτε τον διάβολο να φοβάσθε, ούτε την κόλαση, ούτε τίποτα. Δημιουργούν αντίδραση. Έχω κι εγώ μια μικρή πείρα σ' αυτά. Ο σκοπός δεν είναι να κάθεσθε, να πλήττετε και να σφίγγεσθε, για να βελτιωθείτε. Ο σκοπός είναι να ζείτε, να μελετάτε, να προσεύχεσθε, να προχωράτε στην αγάπη, στην αγάπη του Χριστού, στην αγάπη της Εκκλησίας.
AgiosPorfirios_11Τις αδυναμίες αφήστε τις όλες, για να μην παίρνει είδηση το αντίθετο πνεύμα (δηλ. ο διάβολος) και σας βουτάει και σας καθηλώνει και σας βάζει στη στενοχώρια. Να μην κάνετε καμιά προσπάθεια ν' απαλλαγείτε από αυτές. Ν' αγωνίζεσθε με απαλότητα και απλότητα, χωρίς σφίξιμο και άγχος. Μη λέτε: «Τώρα θα σφιχτώ, θα κάνω προσευχή ν' αποκτήσω αγάπη, να γίνω καλός κ.λπ.». Δεν είναι καλό να σφίγγεσαι και να πλήττεις, για να γίνεις καλός. Έτσι θ' αντιδράσετε χειρότερα. Όλα να γίνονται με απαλό τρόπο, αβίαστα και ελεύθερα. Ούτε να λέτε: «Θεέ μου, απάλλαξέ με απ' αυτό», παραδείγματος χάριν, τον θυμό, την λύπη. Δεν είναι καλό να προσευχόμαστε ή και να σκεπτόμαστε το συγκεκριμένο πάθος, κάτι γίνεται στην ψυχή μας και μπλεκόμαστε ακόμη περισσότερο. Ρίξου με ορμή, για να νικήσεις το πάθος και θα δεις τότε πως θα σ' αγκαλιάσει, θα σε σφίξει και δεν θα μπορέσεις να κάνεις τίποτα.
Η ελευθερία δεν κερδίζεται, αν δεν ελευθερώσομε το εσωτερικό μας απ' τα μπερδέματα και τα πάθη.
Αυτό είναι η Εκκλησία μας, αυτή είναι η χαρά μας, αυτό είναι το παν για μας. Και ο άνθρωπος σήμερα αυτό ζητάει. Και παίρνει τα δηλητήρια και τα ναρκωτικά, για να έλθει σε κόσμους χαράς. αλλά ψεύτικης χαράς. Κάτι αισθάνεται εκείνη τη στιγμή και αύριο είναι τσακισμένος. Το ένα τον τρίβει, τον τρώει, τον τσακίζει, τον ψήνει. Ενώ το άλλο, δηλαδή το δόσιμο στον Χριστό, τον ζωογονεί, του δίνει χαρά, τον κάνει να χαίρεται τη ζωή, να νιώθει δύναμη, μεγαλείο.

Είναι μεγάλη τέχνη να τα καταφέρετε να αγιασθεί η ψυχή σας. Παντού μπορεί ν' αγιάσει κανείς. Και στην Ομόνοια μπορεί ν' αγιάσει, αν το θέλει. Στην εργασία σας, όποια και να είναι, μπορείτε να γίνετε άγιοι. Με την πραότητα, την υπομονή, την αγάπη. Να βάζετε κάθε μέρα νέα σειρά, νέα διάθεση, με ενθουσιασμό και αγάπη, προσευχή και σιωπή. Όχι να έχετε άγχος και να σας πονάει το στήθος.

Να εργάζεσθε με εγρήγορση, απλά, απαλά, χωρίς αγωνία, με χαρά κι αγαλλίαση, με αγαθή διάθεση. Τότε έρχεται η θεία χάρις.
Όλα τα δυσάρεστα, που μένουν μέσα στην ψυχή σας και φέρνουν άγχος, μπορούν να γίνουν αφορμή για τη λατρεία του Θεού και να παύσουν να σας καταπονούν. Να έχετε εμπιστοσύνη στον Θεό.
Δεν είναι ανάγκη να προσπαθείτε και να σφίγγεστε. Όλη σας η προσπάθεια να είναι ν' ατενίσετε το φως, να κατακτήσετε το φως. Έτσι, αντί να δίδεσθε στη στενοχώρια, που δεν είναι του Πνεύματος του Θεού, να δίδεσθε στη δοξολογία του Θεού.
Η στενοχώρια δείχνει ότι δεν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Χριστό.
Η επικοινωνία με τον Χριστό, όταν γίνεται απλά, απαλά, χωρίς πίεση, κάνει τον διάβολο να φεύγει. Ο σατανάς δεν φεύγει με πίεση, με σφίξιμο. Απομακρύνεται με την πραότητα και την προσευχή. Υποχωρεί, όταν δει την ψυχή να τον περιφρονεί και να στρέφεται με αγάπη προς τον Χριστό. Την περιφρόνηση δεν μπορεί να τη υποφέρει, διότι είναι υπερόπτης. Όταν, όμως, πιέζεσθε, το κακό πνεύμα σας παίρνει είδηση και σας πολεμάει. Μην ασχολείσθε με τον διάβολο, ούτε να παρακαλείτε να φύγει. Όσο παρακαλείτε να φύγει, τόσο σας αγκαλιάζει. Τον διάβολο να τον περιφρονείτε. Να μην τον πολεμάτε κατά μέτωπον. Όταν πολεμάς με πείσμα κατά του διαβόλου, επιτίθεται κι εκείνος σαν τίγρης, σαν αγριόγατα. Όταν του ρίχνεις σφαίρες, αυτός σου ρίχνει χειροβομβίδα. Όταν του ρίχνεις βόμβα, σου ρίχνει πύραυλο. Μη κοιτάζετε το κακό. Να κοιτάζετε την αγκαλιά του Θεού και να πέφτετε στην αγκαλιά Του και να προχωρείτε.
Ο ταπεινός έχει συνείδηση της εσωτερικής του καταστάσεως και, όσο κι αν είναι άσχημη, δεν χάνει την προσωπικότητά του. Δεν χάνει την ισορροπία του. Το αντίθετο συμβάνει με τον εγωιστή, τον έχοντα αισθήματα κατωτερότητος. Στην αρχή μοιάζει με τον ταπεινό. Λίγο, όμως, αν τον πειράξει κανείς, αμέσως χάνει την ειρήνη του, εκνευρίζεται, ταράζεται.
Όταν ο άνθρωπος ζει χωρίς Θεό, χωρίς γαλήνη, χωρίς εμπιστοσύνη, αλλά με άγχος, αγωνία,. κατάθλιψη, απελπισία, αποκτάει ασθένειες σωματικές και ψυχικές. Η ψυχασθένεια, η νευρασθένεια, ο διχασμός είναι δαιμονικές καταστάσεις.
Δαιμόνιο είναι επίσης και η ταπεινολογία. Το λένε αίσθημα κατωτερότητας. Η αληθινή ταπείνωση δεν μιλάει, δεν λέει ταπεινολογίες, δηλαδή, «είμαι αμαρτωλός, ανάξιος, ελάχιστος πάντων». Φοβάται ο ταπεινός μήπως με τις ταπεινολογίες πέσει στην κενοδοξία. Η χάρις του Θεού δεν πλησιάζει εδώ. Αντίθετα, η χάρις του Θεού βρίσκεται εκεί όπου υπάρχει αληθινή ταπείνωση, η θεία ταπείνωση, η τέλεια εμπιστοσύνη στον Θεό. Η εξάρτηση από Εκείνον.
Πολλοί λένε ότι η χριστιανική ζωή είναι δυσάρεστη και δύσκολη, εγώ λέω ότι είναι ευχάριστη και εύκολη, αλλά απαιτεί δυο προϋποθέσεις: ταπείνωση και αγάπη.
AgiosPorfirios_12Αν έρθει η χάρη του Θεού, όλοι και όλα αλλάζουν, έλα όμως που για να έρθει, χρειάζεται πρώτα να ταπεινωθούμε! Μπορεί κάποιος να μιλάει για τις αμαρτίες του και να είναι υπερήφανος κι άλλος να μιλάει για τις αρετές του και να είναι ταπεινός.
Να είμαστε ταπεινοί, αλλά να μην ταπεινολογούμε. Η ταπεινολογία είναι παγίδα του διαβόλου, πού φέρνει την απελπισία και την αδράνεια, ενώ η αληθινή ταπείνωση φέρνει την ελπίδα και την εργασία των εντολών του Χριστού.
Ο κενόδοξος την ψυχή του την αποξενώνει απ' την αιώνια ζωή. Τελικά ο εγωισμός είναι σκέτη κουταμάρα! Η κενοδοξία μας κάνει κούφιους. Όταν κάνομε κάτι για να επιδειχθούμε, καταντούμε άδειοι ψυχικά. Ό,τι κάνομε, να το κάνομε για να ευχαριστήσομε τον Θεό, ανιδιοτελώς, χωρίς κενοδοξία, χωρίς υπηρηφάνεια, χωρίς εγωισμό, χωρίς, χωρίς.
Δεν πρέπει η ψυχή μας ν' αντιστέκεται και να λέει, «γιατί το έκανε αυτό ο Θεός, γιατί το άλλο αλλιώς, δεν μπορούσε να το κάνει διαφορετικά;». Όλ' αυτά δείχνουν μία εσωτερική μικροψυχία και αντίδραση. Δείχνουν την μεγάλη ιδέα που έχομε για τον εαυτό μας, την υπερηφάνειά μας και τον μεγάλο εγωισμό μας. Αυτά τα «γιατί» πολύ βασανίζουν τον άνθρωπο, δημιουργούν αυτό που λέει ο κόσμος «κόμπλεξ», παραδείγματος χάριν, «γιατί να είμαι πολύ ψηλός» ή - το αντίθετο - «πολύ κοντός;». Αυτό δεν φεύγει από μέσα. Και προσεύχεται κανείς και αγρυπνεί, αλλά γίνεται το αντίθετο. Και υποφέρει και αγανακτεί χωρίς αποτέλεσμα. Ενώ με τον Χριστό, με την χάρη φεύγουν όλα. Υπάρχει αυτό το «κάτι» στο βάθος, δηλαδή το «γιατί», αλλ' η χάρις του Θεού επισκιάζει τον άνθρωπο κι ενώ η ρίζα είναι το κόμπλεξ, εκεί πάνω φυτρώνει τριανταφυλλιά με ωραία τριαντάφυλλα κι όσο ποτίζεται με την πίστη, με την αγάπη, με την υπομονή, με την ταπείνωση, τόσο παύει να έχει δύναμη το κακό και παύει να υπάρχει. Δηλαδή δεν εξαφανίζεται, αλλά μαραίνεται. Όσο δεν ποτίζεται η τριανταφυλλιά, τόσο μαραίνεται, ξηραίνεται, χάνεται και αμέσως ξεπετάγεται αγκάθι.
Εκπειράζουμε τον Θεό, όταν ζητούμε κάτι από Εκείνον, αλλά η ζωή μας είναι μακράν του Θεού. Τον εκπειράζομε, όταν ζητούμε κάτι, αλλά η ζωή μας δεν είναι σύμφωνη με το θέλημά Του -πράγματα, δηλαδή, ενάντια στον Θεό. Άγχος, αγωνία, απ' το ένα μέρος, κι απ' το άλλο παρακαλούμε.
Μπορεί να σου πει ο πνευματικός: «Πως θα ήθελα να ήμασταν σε ένα ήσυχο μέρος, να μην είχα ασχολίες και να μου έλεγες τη ζωή σου από την αρχή, από τότε που αισθάνθηκες τον εαυτό σου. όλα τα γεγονότα που θυμάσαι και ποια ήταν η αντιμετώπισή τους από σένα, όχι μόνο τα δυσάρεστα αλλά και τα ευχάριστα, όχι μόνο τις αμαρτίες αλλά και τα καλά. Και τις επιτυχίες και τις αποτυχίες. Όλα. Όλα όσα απαρτίζουν την ζωή σου».
Πολλές φορές έχω μεταχειρισθεί αυτή τη γενική εξομολόγηση και είδα θαύματα πάνω σ' αυτό. Την ώρα που λες στον εξομολόγο, έρχεται η θεία χάρις και σε απαλλάσσει από όλα τα άσχημα βιώματα και τις πληγές και τα ψυχικά τραύματα και τις ενοχές. Διότι, την ώρα που τα λες ο εξομολόγος εύχεται θερμά για την απαλλαγή σου.
Ας μη γυρίζουμε πίσω στις αμαρτίες που έχουμε εξομολογηθεί. Η ανάμνηση των αμαρτιών κάνει κακό. Ζητήσαμε συγγνώμη; Τέλειωσε. Ο Θεός όλα τα συγχωρεί με την εξομολόγηση. Κι εγώ σκέπτομαι ότι αμαρτάνω. Δεν βαδίζω καλά. Ό,τι όμως με στενοχωρεί, το κάνω προσευχή, δεν το κλείνω μέσα μου, πάω στο πνευματικό, το εξομολογούμαι, τέλειωσε! Να μη γυρίζομε πίσω και να λέμε τι δεν κάναμε. Σημασία έχει τι θα κάνομε τώρα, απ' αυτή τη στιγμή και έπειτα.
Η απελπισία και η απογοήτευση είναι το χειρότερο πράγμα. Είναι παγίδα του σατανά, για να κάνει τον άνθρωπο να χάσει την προθυμία του στα πνευματικά και να τον φέρει σε απελπισία.
Όλες σχεδόν οι αρρώστιες προέρχονται από έλλειψη εμπιστοσύνης στον Θεό και αυτό δημιουργεί άγχος. Το άγχος το δημιουργεί η κατάργηση του θρησκευτικού αισθήματος. Αν δεν έχετε έρωτα για τον Χριστό, αν δεν ασχολείσθε με άγια πράγματα, σίγουρα θα γεμίσετε με μελαγχολία και κακό.
Ένα πράγμα που μπορεί να βοηθήσει τον καταθλιπτικό είναι και η εργασία, το ενδιαφέρον για τη ζωή. Ο κήπος, τα φυτά, τα λουλούδια, τα δέντρα, η εξοχή, ο περίπατος στην ύπαιθρο, η πορεία, όλ' αυτά βγάζουν τον άνθρωπο απ' την αδράνεια και του δημιουργούν άλλα ενδιαφέροντα. Επιδρούν σαν φάρμακα. Η ασχολία με την τέχνη, τη μουσική κ.λπ. κάνει πολύ καλό. Σ' εκείνο, όμως, που δίδω τη μεγαλύτερη σημασία είναι το ενδιαφέρον για την Εκκλησία, για τη μελέτη της Αγίας Γραφής, για τις ακολουθίες. Μελετώντας τα λόγια του Θεού, θεραπεύεται κανείς χωρίς να το καταλάβει.
Να μην αποθαρρυνόμαστε, ούτε να βιαζόμαστε, ούτε να κρίνομε από πράγματα επιφανειακά και εξωτερικά. Αν, για παράδειγμα, βλέπετε μια γυναίκα γυμνή ή άσεμνα ντυμένη, να μη μένετε στο εξωτερικό, αλλά να μπαίνετε, στο βάθος, στην ψυχή της. Ίσως να είναι πολύ καλή ψυχή κι έχει υπαρξιακές αναζητήσεις, που τις εκδηλώνει με την έξαλλη εμφάνιση. Έχει μέσα της δυναμισμό, έχει τη δύναμη της προβολής, θέλει να εκλύσει τα βλέμματα των άλλων. Από άγνοια, όμως, έχει διαστρέψει τα πράγματα. Σκεφθείτε να γνωρίσει αυτή τον Χριστό. Θα πιστέψει, κι όλη αυτή την ορμή θα τη στρέψει στον Χριστό. Θα κάνει το παν, για να ελκύσει τη χάρη του Θεού. Θα γίνει αγία.
AgiosPorfirios_13Πολλές φορές με την αγωνία μας και τους φόβους μας και την άσχημη ψυχική μας κατάσταση, χωρίς να το θέλομε και χωρίς να το καταλαβαίνομε, κάνομε κακό στον άλλον, έστω κι αν τον αγαπάμε πάρα πολύ, όπως, για παραδείγματος χάριν, η μάνα το παιδί της. Η μάνα μεταδίδει στο παιδί όλο το άγχος της για τη ζωή του, για την υγεία του, για την πρόοδό του, έστω κι αν δεν του μιλάει, έστω κι αν δεν εκδηλώνει αυτό που έχει μέσα της. Αυτή η αγάπη, η φυσική αγάπη, μπορεί κάποτε να βλάψει. Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο με την αγάπη του Χριστού, που συνδυάζεται με την προσευχή και με την αγιότητα του βίου. Η αγάπη αυτή κάνει άγιο τον άνθρωπο, τον ειρηνεύει, διότι αγάπη είναι ο Θεός.
Γιατί να κυνηγάμε τα σκοτάδια; Να, θα ανάψουμε το φως και τα σκοτάδια θα φύγουν μόνα τους. Θα αφήσουμε να κατοικήσει σ' όλη την ψυχή μας ο Χριστός και τα δαιμόνια θα φύγουν μόνα τους.
Όταν έρθει μέσα μας ο Χριστός, τότε ζούμε μόνο το καλό, την αγάπη για όλο τον κόσμο. Το κακό, η αμαρτία, το μίσος εξαφανίζονται μόνα τους, δεν μπορούν, δεν έχουν θέση, να μείνουν.
Στην ψυχή, που όλος ο χώρος της είναι κατειλημμένος από τον Χριστό, δεν μπορεί να μπει και να κατοικήσει ο διάβολος, όσο κι αν προσπαθήσει, διότι δεν χωράει, δεν υπάρχει κενή θέση γι' αυτόν.
AgiosPorfirios_14Ο σκοπός μας δεν είναι να καταδικάζουμε το κακό, αλλά να το διορθώνουμε. Με την καταδίκη ο άνθρωπος μπορεί να χαθεί, με την κατανόηση και βοήθεια θα σωθεί.
Το κακό αρχίζει από τις κακές σκέψεις. Όταν πικραίνεσαι και αγανακτείς, έστω μόνο με τη σκέψη, χαλάς την πνευματική ατμόσφαιρα. Εμποδίζεις το Άγιο Πνεύμα να ενεργήσει και επιτρέπεις στο διάβολο να μεγαλώσει το κακό. Εσύ πάντοτε να προσεύχεσαι, να αγαπάς και να συγχωρείς, διώχνοντας από μέσα σου κάθε κακό λογισμό.
Ο άνθρωπος του Χριστού πρέπει ν' αγαπήσει τον Χριστό, κι όταν αγαπήσει τον Χριστό, απαλλάσσεται απ' τό διάβολο, από την κόλαση και από το θάνατο.
Ο αγιασμός δεν είναι ακατόρθωτο πράγμα, είναι μάλιστα εύκολος, φθάνει εσείς να αποκτήσετε ταπείνωση και αγάπη.
Να παρακαλάς τον Θεό να συγχωρήσει τις αμαρτίες σου. Κι ο Θεός, επειδή θα τον παρακαλάς πονεμένος και ταπεινωμένος, θα σου συγχωρήσει τις αμαρτίες σου και θα σε κάνει καλά και στο σώμα.
Οι ασθένειες μας βγάζουν σε καλό, όταν τις υπομένουμε αγόγγυστα, παρακαλώντας τον Θεό να μας συγχωρήσει τις αμαρτίες και δοξάζοντας το όνομά Του.
Όταν προσεύχεσαι, να ξεχνάς την σωματική σου αρρώστια, να την αποδέχεσαι σαν κανόνα, σαν επιτίμιο, για την άφεση των αμαρτιών σου. Για τα παραπέρα μην ανησυχείς, άφησέ τα στον Θεό κι ο Θεός ξέρει τη δουλειά Του.
Ο Θεός φροντίζει ακόμη και για τις πιο μικρές λεπτομέρειες της ζωής μας. Δεν αδιαφορεί για μας, δεν είμαστε μόνοι στον κόσμο.
Ο Θεός μας αγαπάει πολύ, μας έχει στο νου Του κάθε στιγμή και μας προστατεύει. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό και να μή φοβούμαστε τίποτε.
Μόνο η χάρη του Θεού, μόνο η αληθινή αγάπη μας, που θυσιάζεται μυστικά για τους άλλους, μπορεί να σώσει και τους άλλους κι εμάς.
Η αγάπη χρειάζεται θυσίες. Να θυσιάζουμε ταπεινά κάτι δικό μας, που στην πραγματικότητα είναι του Θεού.
Ευτυχία μέσα στο γάμο υπάρχει, αλλά απαιτεί μια προϋπόθεση: να έχουν αποκτήσει οι σύζυγοι πνευματική περιουσία, αγαπώντας τον Χριστό και τηρώντας τις εντολές Του. Έτσι θα φτάσουν να αγαπιούνται αληθινά μεταξύ τους και να είναι ευτυχισμένοι.
Είναι προτιμότερο να αποτύχεις σαν λαϊκός, παρά σαν μοναχός.
Ο ορθόδοξος ασκητισμός δεν είναι μόνο για τα μοναστήρια, αλλά και για τον κόσμο.
Δε γίνεται κανείς χριστιανός με την τεμπελιά. Χρειάζεται δουλειά, πολλή δουλειά.
Το παν είναι να αγαπήσει ο άνθρωπος τον Χριστό και όλα τα προβλήματα τακτοποιούνται.

Και τώρα τ’ Άγιο Πνεύμα θέλει να μπει στις ψυχές μας, όπως και τότε, αλλά σέβεται την ελευθερία μας. Δε θέλει να την παραβιάσει. Περιμένει να του ανοίξουμε μόνοι μας την πόρτα και τότε θα μπει στην ψυχή μας και θα την μεταμορφώσει. Όταν έρθει και κατοικήσει σ' όλο το χώρο της ψυχής μας ο Χριστός, τότε φεύγουν όλα τα προβλήματα, όλες οι πλάνες, όλες οι στενοχώριες. Τότε φεύγει και η αμαρτία.

Πηγή: https://agioritis.pblogs.gr/gerontas-porfyrios.html